YATIRIM VE İŞLETMELER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Yatırım Olanakları

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca 1982 yılından itibaren çeşitli teşvik mekanizmalarıyla desteklenen turizm sektörü, potansiyellerimiz doğrultusunda belirlenen hedefler dikkate alındığında günümüzde de desteklenmeye devam edilmektedir. Emek yoğun bir sektör olan turizmin sağladığı istihdam olanakları ve döviz gelirleriyle ekonomiye katkısı yadsınamayacak kadar önemlidir.

2009 yılında yürürlüğe giren Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Karar ile ülkemizde uygulanmaya başlanılan yeni teşvik sistemi ile turizm sektöründe üç yıldız ve üzeri otel yatırımları; vergi indirimi, sigorta primi işveren hissesi desteği, yatırım yeri tahsisi, KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti vb. bölgesel desteklerden yararlanacak yatırımlar arasında yer almaktadır. Hazine Müsteşarlığınca yayınlanan “Yeni Yatırım Teşvik Sistemi 1. Yıl Uygulama Sonuçları Raporu”na göre gıda ve içki 565 belge, dokuma ve giyim 389 belge gibi imalat sanayi alt sektörlerinden sonra turizm sektörü 299 belge ile desteklerden yararlanan üçüncü sektör olarak ön sıralarda yer almıştır. Yine aynı raporda yer alan verilere göre turizm sektörü sağladığı 18.280 istihdamla birinci sıra da yer alırken “bacasız sanayi” benzetmesinin haklılığını ortaya koymaktadır.



2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca;


• Arazi temini, planlanması vb. işlemler genel olarak bir turizm yatırımın % 30 ile 40 arasında bir maliyete tekabül etmektedir. Yatırımların hayata geçebilmesinde önemli rol oynayan arazi tahsisleri ilk yatırım maliyetlerinin düşürülmesinde önemli bir teşvik aracı olarak Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca uygulanmaya devam etmektedir.



Ayrıca Yatırımlarda Devlet Yardımları Hakkındaki Karar ile;

• Turizm sektörüne İstanbul haricindeki bölgelerde 3 yıldız ve üzeri otel yatırımlarında kurumlar veya gelir vergisine uygulanacak indirim oranları ile toplam yatırımın % 10 ile % 25 oranında yatırıma katkı oranları ile bölgesel desteklerden teşvik sağlanmaktadır.

Bölgesel Uygulama

Bölgeler

Yatırıma Katkı Oranı (%)

Kurumlar veya Gelir Vergisi İndirim Oranı (%)

I

10

25

II

15

40

III

20

60

IV

25

80


Bakanlığımızca Yürütülen Planlama Faaliyetleri

Turizm sektöründe ekonomik yönden verimli, doğal ve kültürel kaynakların kullanımında bilinçli ve istikrarlı bir gelişme ancak rasyonel bir planlamanın yapılması ve bu planların uygulanması ile mümkündür.

Ülkemizdeki turizm politikalarını saptamak ve teşvik etmek Kültür ve Turizm Bakanlığının görevleri arasındadır. Kültür ve Turizm Bakanlığının planlamada öncelikli olarak gözettiği ilkeler arasında, doğal ve kültürel değerlerin korumasına önem verilmesi, koruma ve kullanma arasındaki hassas dengenin kurulması ve sosyal fayda ve verimliliğin gözetilmesi yer almaktadır.

Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve Turizm Merkezlerindeki planlama faaliyetleri ve onama süreci 3194 sayılı İmar Kanunundan ayrılarak 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununa tabi olmaktadır.

Fiziki plan çalışmaları genel anlamda 3 farklı ölçekte yürütülmektedir:
• Çevre Düzeni Planları: 1 / 25.000 ölçekte olup, ana yerleşim ve arazi kullanım kararlarını belirlemektedir. Bu planlar Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylanmaktadır.

• Nazım İmar Planları: Çevre Düzeni Planını esas alarak, 1 / 5000 ölçekteki, yoğunluk kararlarını, dolaşım ve ulaşım akslarını belirleyen planlardır. Nazım İmar Planlarının onay mercii de 2634/4957 sayılı Yasa uyarınca Kültür ve Turizm Bakanlığıdır. Doğal olarak, gerek hazırlama ve gerek onay aşamalarında Kültür ve Turizm Bakanlığı ve yerel yönetimlerinin görüş ve önerileri planlamaya yansımaktadır.


• Uygulama İmar Planları: Uygulama İmar Planları 1 / 1000 ölçekli olup, nazım imar planlarına uygun olarak hazırlanmakta ve arazi kullanım kararları ile birlikte kat yükseklikleri, yol genişlikleri vb. ayrıntıları içermektedir. Turizm amaçlı uygulama imar planları Belediye Meclis Kararı veya İl İdare Kurul Kararına dayalı olarak yerel yönetimlerin görüşünün değerlendirilmesi ile birlikte Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylanmaktadır. Uygulama imar planları Kültür ve Turizm Bakanlığınca yapılmakta veya yaptırılmakla birlikte yerel yönetim ve özel sektör tarafından da hazırlanabilmektedir.


Termal alanlardaki planlama konusunun özelliği gereği bazı özel çalışmalar da gerektirmektedir. Planlama öncesinde aşağıda belirtilen ana nitelikteki çalışmaların ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca veya uzmanlar tarafından yapılmış olması gerekmektedir. Söz konusu araştırma ve çalışmalar:

•  Termal suyun kimyasal - fiziksel analizi,
•  Termal suyun endikasyon (şifa) özelliğine ait analiz,
•  Termal alanın jeolojik - hidrojeolojik etüdü,
•  Termal alanın kaynak koruma alanlarının tespitinin yapılmasıdır.


Bakanlığımız 2634 sayılı yasa kapsamı dışında bulunan turizm potansiyeli yüksek termal alanlarda gelen planlama taleplerine teknik yönlendirme sağlamaktadır.


Kamu Arazisinin Tahsis İşlemleri


Kültür ve Turizm Bakanlığının yürüttüğü en önemli işlerden birisi de turizm amaçlı kamu arazilerinin yatırımcılara tahsisinin sağlanmasıdır. Arazi tahsis işlemleri 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ve “Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde yürütülmektedir. Tahsise konu olan kamu arazileri basın ilanı yoluyla duyurulmaktadır. 49 yıllığına kiralanacak bu parsellerin yerini, altyapı durumunu, imar planı ve yapılaşma şartlarını, yatak kapasitesini bildiren arazi tahsis duyurusu Bakanlıkça Resmi Gazete ile tirajı yüksek günlük gazetelerde ilan edilir.


Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve Turizm Merkezleri dışında yer alan ve imar planı ile turizme ayrılmış hazine arazileri de Maliye Bakanlığı ile mutabakat sağlanarak aynı yöntemle uzun süreli olarak kiralanabilmektedir. Arazi tahsisine müracaat edecek yatırımcılar yerli gerçek ve tüzel kişilikler olabileceği gibi yabancı müteşebbislerde olabilmektedir.